Chuyển đến nội dung chính

Tìm về cội nguồn làng lụa – Lặng nghe thổn thức những sợi tơ.

Một buổi chiều cuối đông ở làng lụa Vạn Phúc, chúng tôi được lắng nghe câu chuyện của những sợi tơ tằm, vừa cao sang, vừa giản dị, nghe mỏng manh, nhẹ tênh mà cũng đầy thổn thức...
Làng lụa Hà Đông đã sống hơn 1000 năm tuổi, đã sinh ra biết bao nghệ nhân đầy tâm huyết, làm nên những tấm lụa cao sang cho vua chúa thời xưa, tinh tế cho những người thành thị, và mộng mơ cho cô gái năm nào buông tà áo dài làm say đắm hồn thơ Nguyên Sa. Để từng lời thơ câu hát sau này còn vang lên mãi.
Nắng Sài Gòn anh đi mà chợt mát
Bởi vì em mặc áo lụa Hà Đông
Anh vẫn yêu màu áo ấy vô cùng
Thơ của anh vẫn còn nguyên lụa trắng... *
Lụa Hà Đông cao sang là thế nhưng nghe câu chuyện của những sợi tơ lại giản dị vô cùng. Những sợi tơ được chọn lựa và mang đến từ những nguồn tốt nhất trên khắp dải đất hình chữ S. Những sợi tơ được giăng mình qua máy guồng để guồng ra ống thành những sợi mảnh chưa từng thấy. Rồi những sợi tơ mỏng manh lại hòa quyện vào nhau qua máy se. Cứ 1 trục tơ dọc có 11800 sợi tơ. Mỗi lần mắc được 150 sợi, sẽ phải mắc gần 80 lần mới xong. Một tấm lụa sẽ rất nhiều những trục tơ như thế.
Thử hỏi nếu người nghệ nhân không kiên trì và khéo léo thì làm sao làm ra được một tấm lụa đầy tâm huyết? Vậy nên giá trị của lụa Hà Đông nghìn năm vẫn không hề thay đổi.
Sau khi được nghe câu chuyện của những sợi tơ biến mình thành dải lụa, chúng ta chẳng ai còn nghi ngờ về giá trị của lụa Hà Đông nữa. Những tiếng khung cửi cứ đều đều, đều đều thành một bản nhạc mà chỉ những người yêu nghề, yêu lụa mới cảm nhận được. Thứ âm thanh bề ngoài ồn ào nhưng bên trong lặng lẽ, những tiếng nói to nhưng lại rất khiêm nhường. Hàng vạn sợi tơ cùng gộp lại, tạo nên bản giao hưởng du dương mà da diết, âm sắc mềm và mát như manh áo lụa Hà Đông.
Chúng tôi đang lắng nghe và cảm nhận âm thanh ngọt ngào của những sợi tơ tằm, chợt có tiếng sét bên tai cắt đứt những sợi tơ còn vương trên khung cửi. Đó là khi người ta quay lưng với lụa Hà Đông chính gốc và niềm nở đón chào một người em mới du nhập từ đâu đó, ít đẳng cấp hơn, ít tinh tế hơn, ít chất lượng hơn mà cũng ít giá trị hơn... Nhưng lại ngang nhiên đứng ngang hàng với lụa Hà Đông của người Việt!... Câu chuyện sau đó, chúng tôi chỉ lắng nghe được tiếng thổn thức của những sợi tơ.

Có một thực tại đáng buồn của những làng nghề truyền thống, chúng ta nhìn thấy giá trị, tiềm năng của những sản phẩm được làm ra. Không chỉ là tấm lụa mà còn là công sức, tâm huyết của biết bao nhiêu con người, bao nhiêu thế hệ. Nhưng ngày nay, chúng ta cứ lặng thinh đứng nhìn chúng dần mai một, rồi biến mất và quên lãng như chưa từng tồn tại...
Chẳng lẽ để sợi tơ 1000 năm tuổi đứt giữa đường? Chẳng lẽ để nhân thế đưa lụa Hà Đông đi vào quên lãng? Chẳng lẽ để dang dở một nền văn hóa của ông cha? Không! Chắc chắn không! Thế nên những con người làng lụa, họ một lòng và tâm huyết quyết nối lại những sợi tơ, tiếp nối những giá trị của ngôi làng nghìn năm tuổi.
Cám ơn những con người tâm huyết mà nhờ họ, ngày nay khi đặt chân đến mảnh đất Hà Đông, người ta thấy ngay một phiến đá sừng sững có tựa Làng Lụa Vạn Phúc ngay bên cạnh cổng làng đậm chất cổ xưa. Bước vào trong người ta bị choáng ngợp bởi muôn vàn sắc màu của lụa Hà Đông. Không gian tĩnh lặng của làng lụa xưa được tái hiện qua chiếc khung cửi cổ, qua những chiếc máy guồng, máy dệt... Xen lẫn với những gì xưa cũ là không khí tươi mới của khu vườn nhỏ, có đám dương xỉ xen lẫn lối đi vào vườn dâu. Du khách đến đây sẽ được tìm về cội nguồn làng lụa. Để một lần nữa tà áo lụa năm xưa lại làm say đắm những con người hiện đại...
“Em ở đâu hỡi mùa thu tóc ngắn
Giữ hộ anh màu áo lụa Hà Đông
Anh vẫn yêu màu áo ấy vô cùng
Giữ hộ anh bài thơ tình lụa trắng...” *



Thúy Linh
* Áo lụa Hà Đông - Thơ Nguyên Sa.
Ảnh: Internet

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Hồi đáp 2010

Buổi tối cuối cùng của năm 2019, mình quyết định không đi Countdown mà dành khoảng lặng cho bản thân để nhìn lại 10 năm qua, con người và cuộc sống của mình đã thay đổi như thế nào.
Mùa thu năm 2009, mình hồi hộp tìm tên Vũ Thúy Linh trong 8 tờ giấy A4 trên bảng tin để xem được vào lớp nào của trường Chu Văn An. Mình bắt đầu từ danh sách lớp A8 vì nghĩ với nguyện vọng ban KHXH và cơ bản thì đó hẳn sẽ là lựa chọn phù hợp. Nhưng mình tìm hoài tìm mãi ở khắp các lớp mà không ra, cuối cùng tên mình nằm lưng chừng trong danh sách lớp A1. Mình khá bất ngờ, khó hiểu nhưng vẫn vui vui vì mình được vào lớp chọn ban KHTN, nhưng mình không biết rằng 3 năm sau đó là gánh nặng, là áp lực, stress và lạc lối khi bị "ngồi nhầm lớp". Nhưng trải qua 3 năm, mình nhận ra rằng: cho dù bị ném vào hoàn cảnh tệ thế nào, mình không chỉ sống sót mà còn biết cách khiến mình trở nên đặc biệt.
Đầu đông năm 2010, mình và con bạn thân bùng buổi học thêm Vật lí để đến cửa hiệu đàn để mang về cây guitar mơ ướ…

Review sách - Tiệm sách cơn mưa - Câu chuyện của những ước mơ

Từ khi bé xíu chúng ta đều được dặn dò hãy luôn mang theo ước mơ nhưng chẳng mấy ai giữ được nó cho tới lúc trưởng thành. Những thực tại phũ phàng, những bộn bề cuộc sống, và những khối óc thực tế đã đè bẹp trước khi chúng được chắp cánh bay đi. Vậy có cách nào để tìm lại chúng không?
Cho đến giờ tôi vẫn không biết làm cách nào để tìm lại những gì đã mất, nhưng tôi biết cách để tạo ra chúng một lần nữa. Đó là khi tôi hiểu ước mơ có sức mạnh lớn thế nào, nó có thể tái sinh tâm hồn, thay đổi tư duy và khiến trái tim có thêm nhiều nhiệt huyết và sức mạnh. 
Giống như cô bé Ruko trong câu chuyện "Tiệm sách cơn mưa" đã dùng sức mạnh của ước mơ để cứu không chỉ tiệm sách và những hạt giống kể chuyện mà còn cứu cả những ước mơ còn dang dở của mọi người. Nhưng điều quan trọng nhất, Ruko đã thay đổi chính mình sau một hành trình dài và khó tin, từ một cô bé nhút nhát, có phần ganh tị với em gái của mình nhưng cuối câu chuyện Ruko đã trở thành một cô bé dũng cảm, biết yêu thương, ước mơ …

Review Sách - Mắt Biếc - Bản giao hưởng của nỗi buồn bất tận

Khi đọc Mắt Biếc tôi cảm tưởng như mình đang lắng nghe một bản nhạc buồn của đời người... Đời người trôi qua nhanh như những nốt nhạc, chỉ một lần lỡ nhịp là cả đời đã lạc mất nhau. Tôi chưa từng chứng kiến tình yêu nào tha thiết, đậm sâu, thầm lặng và cao thượng như tình yêu của Ngạn dành cho Hà Lan - cô gái có đôi mắt biếc đã hút hồn Ngạn trong những năm tháng tuổi thơ và những khoảnh khắc khi trưởng thành. "Những điều đó xảy đến một cách tự nhiên, cũng giống như hồi học lớp chín, một hôm nhìn vào mắt Hà Lan, lần đầu tiên tôi cảm thấy lòng mình dậy sóng. Mà chẳng hiểu vì sao"
Với tôi, tình yêu của Ngạn dành cho Hà Lan là một tình yêu đẹp không tì vết. Nhưng chỉ tiếc rằng câu chuyện tình chỉ vang lên bằng những tiếng đàn tình tang nặng trĩu nỗi lòng của Ngạn. 

Ai về qua chỗ người thương
Đứng giùm tôi
Trước cổng trường ngày xưa
Ướt giùm tôi
Chút trời mưa
Để nghe trên tóc
Hương vừa bay đi

Chợt tôi chợt nhớ đến truyện ngắn "Nhà Cổ" của Nguyễn Ngọc Tư. Có đoạn mở đầu rằng "…